Projekt nasadzeń · wariant 4: Twoja polana i alejki

Park pod lasem

Powierzchnia ok. 890 m² Drzewa 24, każde innego gatunku Polana ok. 130 m² Alejki ok. 40 m + przejścia przez polanę Pokrycie koronami po 30 latach ~69%

Plan na Twojej mapie

Polana i alejki mają kształt, który zaznaczyłeś na mapie. Polana zwęża się w klin do wejścia od trawnika z altaną, a trzy nieregularne alejki wychodzą z niej do lasu, na dróżkę i do domu. Drzewa przestawiłem tak, żeby stały poza polaną i co najmniej 2,3 m od osi alejek. Kliknij drzewo, żeby zobaczyć szczegóły.

Oznaczenia

Widok 3D

Model w skali na Twoim zdjęciu lotniczym, osadzony w prawdziwej okolicy Gromadzic (ok. 51,28° N). Wokół działki leży zdjęcie satelitarne (Esri World Imagery), a z OpenStreetMap pochodzą granice lasu, polna droga od północy ze starymi dębami, asfaltowa droga przy wjeździe, zabudowania gospodarstwa na południu i wsi na północnym wschodzie oraz 9 wiatraków w ich rzeczywistych miejscach (wieża 100 m, łopaty 47 m). Ogrodzenie i mury domu są odrysowane z Twoich zdjęć. Słońce i cienie są liczone dla tego miejsca i prawdziwej północy, która jest obrócona o ok. 16° względem osi działki. Drzewa w parku mają wysokości i korony z tabeli dla wybranego wieku. Przeciągnij, żeby obrócić, kółkiem lub dwoma palcami przybliż, najedź na drzewo, żeby zobaczyć jego nazwę.

Godzina (czas lokalny) Zdjęcie satelitarne okolicy

Model poglądowy: teren płaski, kształty koron i gałęzi uproszczone, granice lasu i budynki z OpenStreetMap (dokładność kilku metrów), na działce leży Twoje zdjęcie lotnicze, a dookoła starsze zdjęcie satelitarne (Esri World Imagery), na którym działka jest jeszcze polem. Wysokości i szerokości koron odpowiadają wartościom z analizy gatunków.

Polana i alejki

Polana ma kształt, który narysowałeś: ok. 130 m² trawy, szeroka od północy i zwężająca się w klin aż do granicy od strony trawnika z altaną. Wchodzisz do parku przez ten klin od południowego wschodu. Po lewej masz bordową grupę (Crimson King, Crimson Sentry, Kanzan, Purple Fountain), po prawej katalpę przy alejce do domu, i polana otwiera się przed Tobą w stronę dębu czerwonego, tulipanowca i miłorzębu. Duże drzewa stoją od północy, więc cień pada głównie na dróżkę. Po 30 latach korony zacienią tylko ok. 7% polany, na samych brzegach.

Alejki biegną tak, jak je zaznaczyłeś: nieregularnie i bez pętli. Wszystkie trzy zaczynają się na polanie, która jest ich wspólnym placem, i wychodzą w trzy strony.

Na zachód, do lasu: łagodnym łukiem przez zachodni cypel na drogę techniczną, między metasekwoją i jarzębem od północy a Drummondii i Kanzanem od południa.
Na północ, na dróżkę: wije się między Flamingo a miłorzębem, obok tulipanowca, i wychodzi na dróżkę w kierunku północno-wschodnim.
Na wschód, do domu: prawie prosto, lekko opadając na południe, między Pissardii i grujecznikiem od północy a katalpą, migdałkiem i Shirofugen od południa. Wychodzi przez południowo-wschodnią krawędź w stronę domu.

Miejsca na ławki: na północnym końcu polany, przy wyjściu na dróżkę, twarzą na południe przez całą polanę (po południu w cieniu dębu), oraz przy wyjściu na zachód, z widokiem na las.

Odcinek	Długość w parku	Szerokość	Nawierzchnia
Wejście od trawnika (S)	przez polanę	–	trawa polany; ewentualnie kilka płyt w trawie od altany
Alejka do domu (E)	≈ 14 m	1,5 m	mineralna: kruszywo granitowe 0–8 mm na płytkiej podbudowie, obrzeże stalowe
Alejka na dróżkę (N)	≈ 11 m	1,2–1,5 m	jak alejka do domu lub zrębki
Alejka do lasu (W)	≈ 14 m	1,2 m	zrębki lub koszona ścieżka, najbardziej „leśna”
Odcinki przez polanę	≈ 15 m	–	koszona trawa, bez utwardzenia, żeby polana została jedną całością

Alejki pod drzewami. Pod koronami nie rób głębokiego korytowania ani betonu. Wystarczy 10–15 cm podbudowy z geowłókniną, bo głębiej są korzenie. Nawierzchnia mineralna i zrębki przepuszczają wodę i powietrze. Alejki najlepiej wytyczyć przed sadzeniem, a drzewa sadzić już po ich wykonaniu. Drzewa stoją co najmniej 2,3 m od osi alejki, niski migdałek 1,6 m.

Tyczenie i sadzenie

Tyczysz klasycznie, od linii i prostopadle. Każde drzewo ma przypisany najbliższy prosty bok obszaru. Idziesz wzdłuż tego boku od podanego narożnika, odmierzasz pierwszą odległość, wyznaczasz kąt prosty i odmierzasz drugą odległość w głąb parku. Wystarczą taśma 30 m, druga taśma lub miarka 10 m i kołki. Większość drzew stoi 1–3 m od boku, najdalej 9,3 m. Tę część możesz też pobrać jako PDF do wydrukowania: plik jest w rozmowie obok tej strony.

Krok po kroku

Narożniki. Wbij kołki w 10 narożnikach obszaru P1–P10, tak jak na Twoim pomiarze. Sprawdź długości boków z tabeli obok. Jeśli różnią się o więcej niż 20–30 cm, popraw narożniki, zanim zaczniesz tyczyć drzewa.
Polana i alejki. Obrys polany i osie alejek wyznacz według współrzędnych z PDF (X wzdłuż linii P1–P2 od P1, Y prostopadle na południe). Zaznacz je sznurkiem albo sprayem. Alejki wykonaj przed sadzeniem.
Drzewa. Rozciągnij taśmę wzdłuż boku z tabeli, od pierwszego narożnika w stronę drugiego (np. „P1 → P2”). Na odległości z kolumny „Wzdłuż boku” wbij znacznik. Od niego wyznacz kąt prosty w głąb parku i odmierz odległość z kolumny „Prostopadle”. Tam jest środek pnia. Wbij palik z oznaczeniem, np. „DA”.
Kąt prosty. Przy odległościach do 3 m wystarczy na oko albo węgielnica. Dalej użyj trójkąta 3–4–5: od znacznika odmierz 3 m wzdłuż boku, a potem szukaj punktu, który jest 4 m od znacznika i jednocześnie 5 m od końca tych 3 m. Linia od znacznika przez ten punkt jest prostopadła.
Kontrola. Zmierz odległość do najbliższego drzewa z kolumny „Kontrola”. Jeśli różnica przekracza 30 cm, sprawdź pomiar.
Kolejność sadzenia. Najpierw duże drzewa, potem średnie, na końcu małe i kolumnowe. Gatunki oznaczone „wiosna” sadź w kwietniu, pozostałe najlepiej w październiku i listopadzie.
Dół. 2–3 razy szerszy od bryły korzeniowej, głęboki na wysokość bryły. Przy sadzonkach 2–3 m to zwykle ok. 100–120 × 60 cm. Dno spulchnij, glebę wymieszaj z kompostem (ok. 1/3). Pod klony palmowe, klon czerwony, ambrowiec i grujecznik dodaj kwaśny substrat, np. do rododendronów.
Posadzenie. Szyjka korzeniowa (miejsce, gdzie pień przechodzi w korzenie) ma być na poziomie gruntu, a miejsce szczepienia u wiśni i odmian ponad ziemią. Z bryły zdejmij sznurek i siatkę z góry, jutę rozchyl. Zasypuj warstwami i lekko ugniataj.
Palikowanie. Trzy paliki (trójnóg) 2–2,5 m, po stronie od wiatru i dwa boczne, taśma elastyczna w ósemkę na ok. 1/3 wysokości. Kolumnowe i Purple Fountain: dodatkowo wysoki palik prowadzący przewodnik.
Woda, ściółka, osłonki. Zaraz po posadzeniu 50–80 l wody. Misa z ziemi wokół pnia, krąg kory lub zrębków 1–1,5 m (8 cm, nie przy samym pniu). Osłonka na pień przed sarnami. Przez 3 sezony podlewaj 40–80 l co 7–10 dni w suszy.

Narożniki P1–P10

Narożnik	Bok do następnego	X / Y [m]

Kliknij drzewo na mapie tyczenia albo wiersz w tabeli, żeby zobaczyć, wzdłuż którego boku i ile prostopadle odmierzasz.

Tabela tyczenia

ID	Gatunek	Bok (od → w stronę)	Wzdłuż boku	Prostopadle w głąb	Kontrola: najbliższe drzewa	Termin

Uwagi do sadzenia każdego gatunku

ID	Gatunek	Termin	Gleba	Na co uważać przy sadzeniu

Lista zakupów

Drzewa

24 sadzonki 2–3 m z bryłą korzeniową lub w pojemniku, dla dużych gatunków obwód pnia 10–12 cm, dla małych 8–10 cm. Wiśnie, klony odmianowe i buk Purple Fountain są szczepione, więc sprawdź miejsce szczepienia. Miłorząb tylko okaz męski. Pełne nazwy odmian są w tabeli „Lista nasadzeń”.

Materiały (orientacyjnie)

Paliki 2–2,5 m, ⌀ 6–8 cm: ok. 72 szt. (3 na drzewo) + 5 wysokich do kolumn
Taśma do wiązania drzew: ok. 50 m
Osłonki na pnie: 24 szt.
Kompost: ok. 4 m³; kwaśny substrat: ok. 0,8 m³
Kora lub zrębki na kręgi: ok. 2–2,5 m³
Alejki E i N (ok. 36 m²): kruszywo granitowe 0–8 mm ok. 2 m³, podbudowa ok. 3,5 m³, geowłóknina ok. 40 m², obrzeże stalowe ok. 55 m
Alejka W (ok. 17 m²): zrębki ok. 1,5 m³

Strefy

Układ jest prosty: otwarta, słoneczna polana w środku i pierścień drzew dookoła. Każda strona pierścienia ma własny charakter, dopasowany do tego, co jest za granicą.

Od lasu rosną gatunki leśne i rodzime, które płynnie przechodzą w las. Od północy, przy dróżce, stoją największe drzewa i tworzą tło polany. Od południa, przy wejściu z trawnika, stoją bordowe korony z różowym Kanzanem i katalpa, która latem daje cień przy wejściu. Od strony domu rosną drzewa najbardziej ozdobne, oglądane z bliska.

Jesień idzie od miedzi i złota przy lesie (buk, metasekwoja, klon pospolity, jarząb), przez złoto i szkarłat od północy (tulipanowiec, miłorząb, dąb czerwony), do czerwieni i moreli przy domu (klon czerwony, ambrowiec, grujecznik, Katsura). Grupę bordową skupiłem przy wejściu od altany, żeby nie rozbijała zieleni po całym parku.

Leśny skraj

Buk, metasekwoja, klon pospolity, Drummondii, jarząb.

Północne tło

Dąb czerwony, tulipanowiec, platan, miłorząb, Flamingo. Duże korony przy dróżce, ich cień pada poza polanę.

Wejście od altany

Po lewej stronie wejścia Crimson King, Crimson Sentry, Kanzan i Purple Fountain. Po prawej katalpa przy alejce do domu.

Strona domu

Klon czerwony, ambrowiec, Amanogawa, Katsura, grujecznik, Summer Gold, Shirofugen, Pissardii, migdałek.

○

Polana

Ok. 130 m² trawy, klinem otwarta na trawnik z altaną. Bez drzew i krzewów.

Strefy parku na zdjęciu całej działki: kolorowe koła to korony drzew po 30 latach w kolorze strefy. Dom ok. 28 m na wschód od parku, las za ogrodzeniem od zachodu. Zieloną przerywaną linią zaznaczyłem mniejszy obszar pod przyszły sad, który projekt pomija.

Strony świata według Map Google. Działka nie jest ustawiona dokładnie na północ. Droga przy wjeździe biegnie z południowego południowego zachodu na północny północny wschód, a działka stoi do niej prostopadle, więc cały układ jest obrócony o ok. 16–17° przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Na planach „góra” to w rzeczywistości kierunek ok. 16° (północ z lekkim odchyleniem na wschód). Dokładnie:

granica „północna” (dróżka, polna droga z dębami) patrzy na północny północny wschód,
granica „zachodnia” (las) patrzy na zachodni północny zachód,
granica „południowa” (trawnik z altaną) patrzy na południowy południowy zachód,
granica „wschodnia” (dom, wjazd) patrzy na wschodni południowy wschód.

Nazwy stref zostawiłem umowne. Słońce i cienie w widoku 3D oraz strzałki północy na mapach są liczone dla prawdziwej północy. W praktyce polana i strona altany dostają nieco więcej popołudniowego słońca, a zachód słońca latem wypada za lasem po prawej stronie, patrząc od domu.

Gęstość i etapy

Bez lipy i głogu, z polaną i alejkami, park jest wyraźnie luźniejszy niż w wersji z 26 drzewami. Po 30 latach korony zakryją ok. 69% powierzchni, a nie 86%. Nadal jest to gęsto zadrzewiony park, więc zostawiam plan przerzedzania. Przełącznik „Etap” na planie pokazuje, jak park wygląda po każdym kroku.

Etap	Kiedy	Drzewa	Co się dzieje	Pokrycie
1 Wszystkie	0–15 lat	24	Park od początku pełny i zróżnicowany.	po 30 latach 69%
2 1. przerzedzenie	ok. 15–20 lat	19	Usuwamy 5 drzew tymczasowych: Flamingo, Drummondii, Pissardii, migdałek, Kanzan. Są krótkowieczne albo kłopotliwe (odrosty, rewersja, choroby).	po 30 latach 60%
3 2. przerzedzenie	ok. 30–40 lat	16	Decyzja zależnie od wzrostu: platan, klon pospolity, Crimson King. Zostaje 16 drzew długowiecznych.	docelowo ~62%

Gatunki z ryzykiem

Dąb czerwony i Flamingo są w Polsce gatunkami inwazyjnymi. Siewki dębu usuwaj ze skraju lasu, przy Flamingo wycinaj odrosty. Oba stoją kilkanaście do 30 m od lasu.
Jarząb jest żywicielem zarazy ogniowej, ale słabszym niż głóg. Stoi po stronie lasu, ok. 70 m od przyszłego sadu.
Platan ma korzenie, które mogą podnosić nawierzchnię. Stoi ok. 7 m od najbliższej alejki.

Pierwsze lata

Badanie pH gleby: klon czerwony, Katsura, ambrowiec, grujecznik i tulipanowiec potrzebują gleby lekko kwaśnej.
Sadzenie wiosną: tulipanowiec, ambrowiec, metasekwoja, grujecznik, klony palmowe. Pozostałe jesienią.
Osłonki na pnie przed sarnami przez 5–7 lat, trójnóg z palików na 2–3 lata.
Podlewanie 40–80 l co 7–10 dni w suszy przez 3 sezony. Grujecznik, metasekwoja, buk i klony palmowe dłużej.
Krąg ściółki 1–1,5 m przy każdym pniu zamiast trawy.

Kompozycja przez cały rok

Kalendarz kwitnienia i koloru

Marzec: klon czerwony (drobne czerwone kwiaty), Pissardii.
Kwiecień: żółtozielone kwiaty klonu pospolitego, różowe liście Flamingo, czerwonawe liście grujecznika, pomarańczowa Katsura, migdałek, pod koniec miesiąca Amanogawa.
Maj: Kanzan, Shirofugen, białe baldachy jarzębu.
Czerwiec: tulipanowiec.
Lipiec: białe kwiaty katalpy przy wejściu od altany.
Październik: szczyt przebarwień, karmelowy zapach grujecznika przy alejce do domu.

Zima

Zimą park budują kora i pokrój: łaciata kora platana, rudy, żłobkowany pień metasekwoi, srebrzysta kora buka, zasuszone liście młodego buka i dębu, kolumny ambrowca i Amanogawy, płacząca sylwetka Purple Fountain, strąki katalpy, owoce jarzębu. Na liście nie ma drzew zimozielonych. Zieleń zimą najłatwiej dodać niższymi roślinami, na przykład cisem przy granicy od strony lasu.

Gatunek	Wiosna	Lato	Jesień	Zima

Lista nasadzeń i odstępy

Oznaczenia odpowiadają planowi. X liczony od zachodniego narożnika na wschód, Y od północnej krawędzi na południe. Odmiany podane jako rekomendacja do zamówienia w szkółce.

Zdjęcie	ID	Gatunek	Strefa	Etap	X / Y [m]	Najbliższe drzewa [m]	Do granicy [m]	Do alejki [m]

Odległości: zalecane i w tym wariancie

Grupa	Zalecane dla parku swobodnego	W tym wariancie	Od granicy	Od osi alejki
Duże (platan, tulipanowiec, buk, dąb czerwony, klon pospolity, katalpa, grujecznik, Crimson King)	12–15 m	8–10 m	1–3 m (korona wychodzi poza obszar)	≥ 2,3 m
Średnie (klon czerwony, miłorząb, metasekwoja, Drummondii, jarząb, Shirofugen, Kanzan)	6–8 m	5–7 m	≥ 1 m	≥ 2,3 m
Małe i kolumnowe (Pissardii, Flamingo, klony palmowe, ambrowiec, Amanogawa, Purple Fountain, Crimson Sentry, migdałek)	3–5 m	2,2–5 m	≥ 1 m	≥ 2,3 m (migdałek 1,6 m)

Przy liczeniu przyjąłem, że korony po 30 latach mogą na siebie nachodzić najwyżej o ok. 2 m. Dom stoi ok. 28 m od parku, las 6–15 m za zachodnią granicą. Obrys z Twoich wymiarów ma 886 m² wobec 892 m² w pomiarze.

Sąsiedztwa

Czego nie łączyć i jak to rozwiązałem

Jarząb blisko sadu. Żywiciel zarazy ogniowej, dlatego stoi po stronie lasu.
Klony palmowe w pełnym słońcu i na wietrze. Katsura i Summer Gold stoją w cieniu grujecznika i klonu czerwonego.
Purpurowe drzewa rozrzucone po parku. Działają wtedy jak dziury w zieleni. Crimson King, Crimson Sentry i Purple Fountain są w jednej grupie przy wejściu od altany. Pissardii stoi przy domu jako wczesnowiosenny akcent.
Pstre klony obok siebie. Drummondii i Flamingo dzieli ok. 19 m, po przeciwnych stronach polany.
Wiśnie japońskie i sad pestkowy. Wspólna monilioza. Co roku wycinaj zaschnięte pędy po kwitnieniu.
Drzewa przy samej alejce. Drzewa stoją co najmniej 2,3 m od osi alejki, jedynie niski migdałek 1,6 m.

Co się dobrze uzupełnia

Crimson Sentry + Kanzan + Purple Fountain. Różowe kwiaty na ciemnobordowym tle przy wejściu od altany.
Ambrowiec + platan + miłorząb. Bordowa kolumna przed złotem i łaciatą korą.
Buk + metasekwoja + jarząb. Trzy odcienie miedzi i pomarańczu przy lesie.
Grujecznik + Katsura + Summer Gold. Morelowy, pomarańczowy i złoty, a grujecznik daje cień klonom palmowym.
Dąb czerwony + tulipanowiec + miłorząb. Szkarłat i dwa odcienie złota jako tło polany widziane z altany.
Shirofugen + Pissardii + migdałek. Kwitnienie od marca do maja wzdłuż alejki do domu.
Drummondii + buk. Jasne liście na tle ciemnej zieleni i lasu.

Analiza 24 gatunków

Wymiary docelowe dla warunków w Polsce (wysokość × szerokość korony), w nawiasie orientacyjnie po 30 latach od posadzenia sadzonki 2–3 m. Rozwiń kartę, żeby zobaczyć pełną analizę.

Źródła zdjęć

Zdjęcia pochodzą z Wikimedia Commons i są udostępnione na wolnych licencjach. Pokazują gatunek lub odmianę, nie konkretne drzewa ze szkółki. Młode sadzonki 2–3 m będą wyglądać inaczej niż dorosłe drzewa na zdjęciach.